hit
hit
  • AKDENİZ DEFNE EVİ HALKLA BULUŞUYOR
    AKDENİZ DEFNE EVİ HALKLA BULUŞUYOR
  • HATAY DA 16 OKUL YAPILACAK
    HATAY DA 16 OKUL YAPILACAK
  • ANTAKYA BELEDİYESİ AİLE DANIŞMANLIK HİZMETİ   VERİYOR
    ANTAKYA BELEDİYESİ AİLE DANIŞMANLIK HİZMETİ  VERİYOR
  • Samandağ CHP den Din Adamına Yapılan saldırıya Kınama
    Samandağ CHP den Din Adamına Yapılan saldırıya Kınama
  • DEFNE’DE ‘YENİ PARKLAR’ HAMLESİ
    DEFNE’DE ‘YENİ PARKLAR’ HAMLESİ
  • Hatay’daki Darbeciler Yargılanıyor
    Hatay’daki Darbeciler Yargılanıyor
  • ANTAKYA BELEDİYESİ ÇOCUK BAKIM EVİ ÇOK YAKINDA AÇILIYOR
    ANTAKYA BELEDİYESİ ÇOCUK BAKIM EVİ ÇOK YAKINDA AÇILIYOR
  • LÜTFİ BAŞKAN ASLANTAŞ SUYU HAYALİNİ BİTİRDİ  ERDAL YILMAZ .. YAZDI
    LÜTFİ BAŞKAN ASLANTAŞ SUYU HAYALİNİ BİTİRDİ ERDAL YILMAZ .. YAZDI
  • HATAY BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE SEÇİMLERİNE DOĞRU-1                                              FERİT  LİF –Yazdı
    HATAY BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE SEÇİMLERİNE DOĞRU-1                                             FERİT  LİF –Yazdı
  • TÜRK ASKERİ İDLİPTE
    TÜRK ASKERİ İDLİPTE
Advert
AKDENİZ DEFNE EVİ HALKLA BULUŞUYOR
AKDENİZ DEFNE EVİ HALKLA BULUŞUYOR

Defne Belediyesi tarafından projelendirilen ve...

HATAY DA 16 OKUL YAPILACAK
HATAY DA 16 OKUL YAPILACAK

Avrupa Birliği’nden sağlanan kaynakla, Eğitim...

ANTAKYA BELEDİYESİ AİLE DANIŞMANLIK HİZMETİ   VERİYOR
ANTAKYA BELEDİYESİ AİLE DANIŞMANLIK HİZMETİ  VERİYOR

             Antakya Belediyesi tarafından...

KERBELA, YEZİD VE BİTMEYEN NEFRET TOHUMLARI
KERBELA, YEZİD VE BİTMEYEN NEFRET TOHUMLARI

KERBELA, YEZİD VE BİTMEYEN NEFRET...

Samandağ CHP den Din Adamına Yapılan saldırıya Kınama
Samandağ CHP den Din Adamına Yapılan saldırıya Kınama

Samandağ CHP ilçe  Başkanı İbrahim...

DEFNE’DE ‘YENİ PARKLAR’ HAMLESİ
DEFNE’DE ‘YENİ PARKLAR’ HAMLESİ

Defne Belediyesi, kurulduğu günden bu...

Hatay’daki Darbeciler Yargılanıyor
Hatay’daki Darbeciler Yargılanıyor

  Hatay‘da, Fetullahçı Terör Örgütü’nün...

ANTAKYA BELEDİYESİ ÇOCUK BAKIM EVİ ÇOK YAKINDA AÇILIYOR
ANTAKYA BELEDİYESİ ÇOCUK BAKIM EVİ ÇOK YAKINDA AÇILIYOR

ANTAKYA BELEDİYESİ’NDE ÇALIŞAN BAYAN PERSONELLERİN...

ANTAKYA –SAMANDAĞ –ÇEVLİK ÇEVRE YOLU YAPIMINA BAŞLANIYOR
ANTAKYA –SAMANDAĞ –ÇEVLİK ÇEVRE YOLU YAPIMINA BAŞLANIYOR

Antakya-Samandağ-Çevlik yolu ihalesini alan, inşaat...

UZUN BİR FETÖ ANALİZİ  ŞEMSETTİN  GÜNAY … YAZDI
UZUN BİR FETÖ ANALİZİ ŞEMSETTİN GÜNAY … YAZDI

Bu yazımızda, bugün “Fetullahçı Terör...

ANTAKYA CHP DE DEPREM İSTİFA EDEN 33 KİŞİ AK PARTİYE KATILIYOR
ANTAKYA CHP DE DEPREM İSTİFA EDEN 33 KİŞİ AK PARTİYE KATILIYOR

CHP Antakya İlçe Başkan yardımcısı...

LÜTFÜ SAVAŞ’A YURT DIŞI YASAĞI KONULDU MU?                                                                                                    FERİT LİF…. YAZDI
LÜTFÜ SAVAŞ’A YURT DIŞI YASAĞI KONULDU MU? FERİT LİF…. YAZDI

Hatay Büyükşehir Belediye başkanı Lütfü...

HATAY BÜYÜK ŞEHİRDE FETÖ OPERASYONU DERİNLEŞİYOR…
HATAY BÜYÜK ŞEHİRDE FETÖ OPERASYONU DERİNLEŞİYOR…

HATAY BÜYÜK ŞEHİRDE FETÖ OPERASYONU...

HATAY DA 928 ÖĞRETMEN AÇIĞA ALINDI
HATAY DA 928 ÖĞRETMEN AÇIĞA ALINDI

Milli eğitim Bakanlığı Hatay da...

MKÜ de FETO OPERASYONU ESKİ REKTÖR AÇIĞA  ALINDI
MKÜ de FETO OPERASYONU ESKİ REKTÖR AÇIĞA ALINDI

Hatay MKÜ’de, aralarında eski Rektör...

HBB BAŞKANI LÜTFÜ SAVAŞ’A HAPİS CEZASI::
HBB BAŞKANI LÜTFÜ SAVAŞ’A HAPİS CEZASI::

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü...

http://www.hataydenge.com/wp-content/uploads/2017/07/kandil-otomotiv.gif
Köyümün Alevi Kökeni
Ahmet Hamdi AYAN Ahmet Hamdi AYAN ahmethamdi@hataydenge.com

Köyümün Alevi Kökeni

Türk Kültürü ile ilgili yaptığım okumalarda, eski Türk Kültüründen bazı unsurların hiç ya da çok az değişmiş şekilde doğduğum köy olan Şur’da hala yaşadıklarını gördüm.

Orhun yazıtları ve Divan-i Lügati’t Türk gibi metinlerde geçen bazı kelime ve ses kullanımlarının dağın başı diyebileceğimiz bir köyde hayatiyetini devam ettirmesi bir tesadüf müydü?

**

Kadim Türk dilinde “d” ve “g” harflerinin bulunmamasıyla birçok Karadenizlinin “d” yerine “t” ve “g” yerine “k” harflerini kullanmaları, çok eski bir ses düzeninin kalıntısı olabilir mi?

Tesadüf demek işi biraz hafife almak olmaz mıydı?

Karadeniz dışında yaşayan hemen her Trabzonlunun bu harf karıştırma işiyle ilgili komik en az bir hatırası vardır.

**

Ahmet Yesevi’nin divanında 7 hece kullanması ile aynı ölçüyle söylenen mani ve türkülerimiz de tesadüf olabilir diye düşünürken, köyde kullanılan bazı kavramların varlıkları konunun umduğumdan farklı olabileceğini hissettirdi bana.

HORASANLI: Uçuk- kaçık veya çok pervasız olanlar için kullanılan bir kelime.

Horasan ve dağın başı bir köy!

 Daha bitmedi, bir de düğün kıyafetlerinin vazgeçilmez aksesuarı Horasan kuşak! Ayrıca Lahori kuşak da var.

Lahor ve Horasan’ın Şur köyü ile ne alakası var?

Horasan ile köy arasındaki ilişki, köyün Türkmen asıllı ve Alevi olma ihtimalini kuvvetlendirir.

**

Yavaş yavaş ilerleyelim.

Köyün orijinal adı Siro deniyor. Şur Siro’dan türemiş deniyor.

Sır- Siro- Sıraç…

Sıraç iki kola ayrılmış kendine özgü Alevilere verilen isim.

Bizimle alakası sadece “Siro” kelimesiyle sınırlı olsa üstünde durmazdım. Ancak Şur Köyünde büyük kabilenin adı SARAÇLI

Ne demek Saraçlı? Bilen yok. Saraçlı denen kabile (topluluk) Sıraç Alevilerinden olabilir mi?

Sıraç Alevilerine Saraç- Sıraçlı ve Saraçlı dendiğini de biliyoruz. Böyle olmasa bile, köye önceden yerleşen başka bir grubun sonradan gelenlere Saraçlı demesi imkansız değil.

Saraçlı kabilesinin karşısında Dedelos denen topluluk var ve bunlar sadece dört aile: Murut- Kulur- Niyaz ve Finavaslar.

Dedelosların toplam nüfusları Ayan- Şahin gibi sülalelerinden bile çok az.

1980 yılına kadar Saraçlı- Dedelos kavgası devam etti. Günümüzde bu ayrışma ve kavgadan eser kalmadı.

4 aile, kendilerinden belki 10 belki de 20 kat kalabalık bir topluluğa kafa tutacak, üstelik dağ başında.

Bu noktaya dikkat çekmemin sebebi, Dedelosların mühtedi Rum ve Ermeni oldukları iddiasıdır. Bence gerçek tam tersidir. Bir İslam devletinin egemenliği altında sayıca az bir grup büyük çoğunluğa pervasızca kafa tutamaz. Dedeloslar’ın içlerinde mühtedi Rum ve Ermeni bulunma ihtimali var ama bence çok zayıf. Yani Dedeloslar Sünni ve Türk.

Saraçlıların hepsi Sıraç olarak adlandırılan Alevilerden değil. Bizim Mutoğlu sülalesinin Mersin bölgesi Tahtacılarından olma ihtimali yüksek. Sürgün, ya direkt Şur’a ya da önce Tokat Zile’ye oradan Trabzon’a gibi.

**

Benim bu olgulardan çıkardığım sonuç: Saraçlı denen topluluğun aslı Alevi. Zorla Sünnileştirildiler. Fakat bazı uygulamalar zamana meydan okuyarak yaşamaya devam etti.

**

Köyümüzde yaşayan Aleviliğe özgü bazı inanç ve uygulamalara gelecek yazımda yer vereceğim. Ancak konu başlıklarını belirtip çok sayıda araştırmacı ve ilim adamı yetiştirmiş bölgemizden katkı bekleyeceğim.

1-Dedelik

2- Bazı gün ve geceler

3- Kadınların durumu

4- Düğün ve evlilik

5- Cenaze

6- Yiyecekler

NOT: Daha işin başındayız. Araştıracağız. Neticede insanız. Köyümün güzel insanları, unutulmak üzere olan muhteşem kültürümüze sahip çıkar ve onu yaşatmak konusunda çaba gösterirse bundan mutlu olurum.

NE MUTLU ŞURLİYUM DİYENE

 

Köyümün Alevi Kökeni

Türk Kültürü ile ilgili yaptığım okumalarda, eski Türk Kültüründen bazı unsurların hiç ya da çok az değişmiş şekilde doğduğum köy olan Şur’da hala yaşadıklarını gördüm.

Orhun yazıtları ve Divan-i Lügati’t Türk gibi metinlerde geçen bazı kelime ve ses kullanımlarının dağın başı diyebileceğimiz bir köyde hayatiyetini devam ettirmesi bir tesadüf müydü?

**

Kadim Türk dilinde “d” ve “g” harflerinin bulunmamasıyla birçok Karadenizlinin “d” yerine “t” ve “g” yerine “k” harflerini kullanmaları, çok eski bir ses düzeninin kalıntısı olabilir mi?

Tesadüf demek işi biraz hafife almak olmaz mıydı?

Karadeniz dışında yaşayan hemen her Trabzonlunun bu harf karıştırma işiyle ilgili komik en az bir hatırası vardır.

**

Ahmet Yesevi’nin divanında 7 hece kullanması ile aynı ölçüyle söylenen mani ve türkülerimiz de tesadüf olabilir diye düşünürken, köyde kullanılan bazı kavramların varlıkları konunun umduğumdan farklı olabileceğini hissettirdi bana.

HORASANLI: Uçuk- kaçık veya çok pervasız olanlar için kullanılan bir kelime.

Horasan ve dağın başı bir köy!

 Daha bitmedi, bir de düğün kıyafetlerinin vazgeçilmez aksesuarı Horasan kuşak! Ayrıca Lahori kuşak da var.

Lahor ve Horasan’ın Şur köyü ile ne alakası var?

Horasan ile köy arasındaki ilişki, köyün Türkmen asıllı ve Alevi olma ihtimalini kuvvetlendirir.

**

Yavaş yavaş ilerleyelim.

Köyün orijinal adı Siro deniyor. Şur Siro’dan türemiş deniyor.

Sır- Siro- Sıraç…

Sıraç iki kola ayrılmış kendine özgü Alevilere verilen isim.

Bizimle alakası sadece “Siro” kelimesiyle sınırlı olsa üstünde durmazdım. Ancak Şur Köyünde büyük kabilenin adı SARAÇLI

Ne demek Saraçlı? Bilen yok. Saraçlı denen kabile (topluluk) Sıraç Alevilerinden olabilir mi?

Sıraç Alevilerine Saraç- Sıraçlı ve Saraçlı dendiğini de biliyoruz. Böyle olmasa bile, köye önceden yerleşen başka bir grubun sonradan gelenlere Saraçlı demesi imkansız değil.

Saraçlı kabilesinin karşısında Dedelos denen topluluk var ve bunlar sadece dört aile: Murut- Kulur- Niyaz ve Finavaslar.

Dedelosların toplam nüfusları Ayan- Şahin gibi sülalelerinden bile çok az.

1980 yılına kadar Saraçlı- Dedelos kavgası devam etti. Günümüzde bu ayrışma ve kavgadan eser kalmadı.

4 aile, kendilerinden belki 10 belki de 20 kat kalabalık bir topluluğa kafa tutacak, üstelik dağ başında.

Bu noktaya dikkat çekmemin sebebi, Dedelosların mühtedi Rum ve Ermeni oldukları iddiasıdır. Bence gerçek tam tersidir. Bir İslam devletinin egemenliği altında sayıca az bir grup büyük çoğunluğa pervasızca kafa tutamaz. Dedeloslar’ın içlerinde mühtedi Rum ve Ermeni bulunma ihtimali var ama bence çok zayıf. Yani Dedeloslar Sünni ve Türk.

Saraçlıların hepsi Sıraç olarak adlandırılan Alevilerden değil. Bizim Mutoğlu sülalesinin Mersin bölgesi Tahtacılarından olma ihtimali yüksek. Sürgün, ya direkt Şur’a ya da önce Tokat Zile’ye oradan Trabzon’a gibi.

**

Benim bu olgulardan çıkardığım sonuç: Saraçlı denen topluluğun aslı Alevi. Zorla Sünnileştirildiler. Fakat bazı uygulamalar zamana meydan okuyarak yaşamaya devam etti.

**

Köyümüzde yaşayan Aleviliğe özgü bazı inanç ve uygulamalara gelecek yazımda yer vereceğim. Ancak konu başlıklarını belirtip çok sayıda araştırmacı ve ilim adamı yetiştirmiş bölgemizden katkı bekleyeceğim.

1-Dedelik

2- Bazı gün ve geceler

3- Kadınların durumu

4- Düğün ve evlilik

5- Cenaze

6- Yiyecekler

NOT: Daha işin başındayız. Araştıracağız. Neticede insanız. Köyümün güzel insanları, unutulmak üzere olan muhteşem kültürümüze sahip çıkar ve onu yaşatmak konusunda çaba gösterirse bundan mutlu olurum.

NE MUTLU ŞURLİYUM DİYENE

 

 


Ahmet Hamdi AYAN » Yazarın Diğer Yazıları

YORUM YAPMAYA NE DERSİNİZ


Yukarı Geri Ana Sayfa